तेहरान÷वासिङ्टन — संयुक्त राज्य अमेरिका र इरानबिच अप्रिल ७, २०२६ मा दुई हप्ताका लागि घोषणा गरिएको युद्धविरामको पहिलो २४ घण्टामा विश्व राजनीति र अर्थतन्त्रमा मिश्रित प्रभाव देखिएको छ । पाँच हप्ताको तीव्र सैन्य तनावपछि भएको यो सम्झौताले मध्यपूर्वमा केही राहत ल्याए पनि संशय कायमै छ ।

युद्धविरामपछिका मुख्य विकासक्रमः

स्ट्रेट अफ हर्मुजको अवस्थाः युद्धविरामको २४ घण्टाभित्र इरानले तेल आपूर्तिको मुख्य मार्ग ’स्ट्रेट अफ हर्मुज’ पुनः सञ्चालनमा ल्याउने संकेत गरेको छ । यसअघि इरानले यो जलमार्ग अवरुद्ध गर्दा विश्वव्यापी ऊर्जा आपूर्तिमा गम्भीर संकट देखिएको थियो ।

विश्व बजारमा तेलको मूल्य गिरावटः युद्धविरामको खबरसँगै अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्यमा उल्लेख्य कमी आएको छ । प्रति ब्यारेल तेलको मूल्य १०० डलरबाट झरेर ९५ डलर आसपास पुगेको छ, जसले विश्वव्यापी महँगी घट्ने आशा जगाएको छ।

सैन्य गतिविधिमा विरामः दुवै देशका रक्षा मन्त्रालयहरूका अनुसार पछिल्लो २४ घण्टामा एक–अर्काको सैन्य ठेगानामा कुनै पनि नयाँ हवाई वा ड्रोन आक्रमण भएका छैनन् । यद्यपि, इजरायलले लेबनानमा आफ्ना सैन्य कारबाहीहरू जारी राखेका कारण युद्धविरामको स्थायित्वमा चुनौती देखिएको छ ।

कूटनीतिक पहलः युद्धविरामलाई स्थायी शान्तिमा बदल्न आगामी शुक्रबार पाकिस्तानको इस्लामावादमा उच्चस्तरीय वार्ता हुने तय भएको छ । यस वार्तामा अमेरिका, इरान र मध्यस्थकर्ता राष्ट्रहरू सहभागी हुनेछन् ।

युद्धविराम भए तापनि इरानले आफ्नो आणविक कार्यक्रम र प्रतिबन्ध फुकुवाको मागलाई जोडदार रूपमा उठाएको छ । यता अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानको सैन्य क्षमता कमजोर पार्न युद्ध सफल भएको दाबी गरिरहनुभएको छ ।

संयुक्त राष्ट्र संघ र नेपाल लगायतका राष्ट्रहरूले यस कदमको स्वागत गर्दै यसलाई क्षेत्रीय स्थिरताको प्रस्थानबिन्दु मान्न आग्रह गरेका छन् ।

अहिलेलाई रणमैदान शान्त देखिए पनि, इस्लामावाद वार्ताको नतिजाले नै यो ’अल्पकालीन विश्राम’ हो कि ’स्थायी शान्तिको सुरुवात’ भन्ने तय गर्नेछ ।