काठमाडौं । गर्मीको समयमा आफ्नो स्वास्थ्यको ख्याल राख्न र तातो हावा (लु) बाट बच्न निम्न उपायहरू अपनाउन सकिन्छ ।
१. खानपानमा ध्यान दिने प्रशस्त पानी पिउनेः तिर्खा नलागे पनि समय–समयमा पानी पिइरहनुपर्छ ।
कागती पानी, नरिवलको पानी, र ताजा फलफूलको रस खानु फाइदाजनक हुन्छ । हल्का खाना खानेः धेरै मसलेदार, चिल्लो र तातो खानेकुरा भन्दा सजिलै पच्ने र शरीरलाई सितलता दिने खानेकुरा (जस्तैः काँक्रो, खरबुजा, दही) खानु राम्रो हुन्छ ।
धेरै चिया, कफी वा चिनीयुक्त पेय पदार्थले शरीरलाई डिहाइड्रेट (पानीको कमी) गराउन सक्छ, त्यसैले यसको प्रयोग कम गर्नुहोस् ।
२. हल्का रङ्गा र शरीरमा हावा छिर्ने खालका सुतीका कपडाहरू लगाउनुहोस् ।
बिहान ११ बजेदेखि दिउँसो ४ बजेसम्म घाम निकै चर्को हुने भएकाले सकभर बाहिर ननिस्कनुहोस् । निस्कनै परे छाता, टोपी, र सनग्लास (चस्मा) को प्रयोग गर्नुहोस् । बाहिर जाँदा छालालाई घामबाट जोगाउन सनस्क्रिन क्रिम लगाउनुहोस् ।
३. घरभित्रको वातावरण कोठा चिसो राख्नेः दिउँसोको समयमा झ्याल–ढोका बन्द गरेर पर्दा लगाउँदा बाहिरको तातो हावा भित्र छिर्न पाउँदैन । बेलुका र बिहान भने हावा ओहोरदोहोर हुन दिनुपर्छ । शरीरको तापक्रम सन्तुलनमा राख्न दिनमा एक वा दुई पटक सामान्य पानीले नुहाउनु उपयुक्त हुन्छ ।
४. विशेष सावधानी साना बालबालिका र वृद्धवृद्धाहरू गर्मीप्रति बढी संवेदनशील हुने भएकाले उनीहरूको विशेष ख्याल राख्नुपर्छ । यदि धेरै थकाई लाग्ने, टाउको दुख्ने, रिङ्गटा लाग्ने वा वाकवाकी लाग्ने जस्ता लक्षण देखिएमा तुरुन्तै छायाँ भएको ठाउँमा बसेर आराम गर्ने र स्वास्थ्यकर्मीसँग सल्लाह लिने गर्नुपर्छ ।