अमेरिका र इरानबीचको तनाव पुनः उत्कर्षमा पुगेको छ। पछिल्लो समय थपिएका चुनौती र रणनीतिक क्षेत्रहरूमा बढेको सैन्य टकरावले दुई देशबीचको द्वन्द्वलाई नयाँ मोडमा पुर्‍याएको हो।

विशेष गरी विश्वकै प्रमुख तेल आपूर्ति मार्ग मानिने 'स्ट्रेट अफ हर्मुज' (हर्मुज जलडमरूमध्ये) क्षेत्रमा व्यावसायिक जहाजहरूमाथि भएका आक्रमण र त्यसको जवाफी कारबाहीका कारण यस क्षेत्रमा युद्धको कालो बादल मडारिएको छ। हालैका दिनमा इरानद्वारा नियन्त्रित समुद्री क्षेत्रमा व्यापारिक जहाजहरूलाई निशाना बनाइएपछि अमेरिकी सेनाले इरानी सैन्य ठेगाना र बन्दरगाह सुविधाहरूमा कडा हवाई आक्रमण सुरु गरेको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले यसअघि भएका युद्धविराम र शान्ति सम्झौताका प्रयासहरू 'अन्त्य भएको' घोषणा गर्दै इरानले अन्तर्राष्ट्रिय जलक्षेत्रको स्वतन्त्रतामा बाधा पुर्‍याए कडा मूल्य चुकाउनुपर्ने चेतावनी दिनुभएको छ।

अर्कोतर्फ, इरानी पक्षले अमेरिकी गतिविधिलाई दादागिरीको संज्ञा दिँदै आफ्नो सार्वभौमिकता र जलक्षेत्रको सुरक्षाका लागि कुनै पनि दबाबसामु नझुक्ने स्पष्ट पारेको छ। इरानले अमेरिकी सैन्य बेसहरूलाई लक्षित गरी जवाफी मिसाइल प्रहार गरेपछि स्थिति थप तनावपूर्ण बनेको छ।

लामो समयदेखि जारी इरानको आणविक कार्यक्रम, ब्यालिस्टिक मिसाइल विकास र मध्यपूर्वमा क्षेत्रीय प्रभाव विस्तारका विषयलाई लिएर दुई देशबीच पुरानो विवाद रहँदै आएको छ।

सन् २०१८ मा अमेरिका आणविक सम्झौताबाट बाहिरिएपछि सुरु भएको प्रतिबन्धको शृङ्खलाले इरानको अर्थतन्त्र जर्जर बनेको छ भने क्षेत्रीय कूटनीति पनि संकटमा परेको छ।

यो बढ्दो सैन्य टकरावले विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्यमा तीव्र वृद्धि गराएको छ, जसले विश्वव्यापी आर्थिक स्थिरतामाथि नै प्रश्नचिह्न खडा गरेको छ। संयुक्त राष्ट्र संघ र अन्य अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले दुवै पक्षलाई संयम अपनाउन र कूटनीतिक संवादको माध्यमबाट समस्याको समाधान खोज्न आग्रह गरिरहेका छन्।

तर, दुवै देश आ-आफ्नो अडानमा अडिग रहँदा मध्यपूर्वमा ठूलो मानवीय र आर्थिक संकट निम्तिने खतरा बढेको छ।